Phân biệt Áp thấp nhiệt đới, Bão và Siêu bão theo quy chuẩn KTTV Việt Nam
Khí tượng Biển & Gió• Đọc 6 phút

Phân biệt Áp thấp nhiệt đới, Bão và Siêu bão theo quy chuẩn KTTV Việt Nam

Bảng ngưỡng tốc độ gió duy trì (chuẩn trung bình 10 phút Việt Nam/WMO so với 1 phút của Mỹ) giúp ngư dân đọc chính xác cấp bão trong nước và quốc tế.

Theo Quy chuẩn Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam (NCHMF) dựa trên gió duy trì trung bình 10 phút: Vùng áp thấp có gió dưới cấp 6 (< 39 km/h); khi xoáy thuận đạt gió cấp 6–7 (39–61 km/h) gọi là Áp thấp nhiệt đới (ATNĐ); đạt từ cấp 8 (≥ 62 km/h) chính thức gọi là Bão; từ cấp 10–11 là Bão mạnh; từ cấp 12–15 là Bão rất mạnh và từ cấp 16 (≥ 184 km/h) trở lên phân cấp là Siêu bão.

Cập nhật: 02:28 18/11/2026
Công cụ quy đổi nhanh: km/h ↔ Knots ↔ m/s ↔ Cấp Beaufort
1 knot = 1,852 km/h
Knots (Hải lý/h)15.1 kt
Mét / giây (m/s)7.8 m/s
Cấp gió BeaufortCấp 4 — Gió vừa

Trạng thái mặt biển tương ứng: Sóng dài hơn, xuất hiện bọt trắng (dải 20–28 km/h).

Phân loại Xoáy thuận nhiệt đới trên Biển Đông (Chuẩn trung bình gió 10 phút NCHMF)

Tên gọi phân cấpCấp gió BeaufortTốc độ gió duy trìĐộ cao sóng quanh tâm bãoHành động an toàn bắt buộc
Vùng áp thấp< Cấp 6< 39 km/h (< 21 kt)1,5 – 2,5 mTheo dõi diễn biến mây dông & hướng di chuyển để tránh khu vực phát triển
Áp thấp nhiệt đới (ATNĐ)Cấp 6 – 739 – 61 km/h (22–33 kt)2,5 – 4,5 mCấm tàu cá nhỏ, tàu du lịch ra khơi trong vùng nguy hiểm; kiểm đếm tàu
Bão (Tropical Storm)Cấp 8 – 962 – 88 km/h (34–47 kt)4,5 – 7,5 mGọi tàu về bờ tránh trú, chằng buộc lồng bè & theo dõi chặt NCHMF
Bão mạnhCấp 10 – 1189 – 117 km/h (48–63 kt)7,5 – 11,5 mTriển khai lệnh cấm biển nghiêm ngặt, sơ tán người trên chòi canh & tàu neo
Bão rất mạnh (Typhoon)Cấp 12 – 15118 – 183 km/h (64–99 kt)10,0 – 15,0+ mSơ tán dân vùng xung yếu ven biển trước nguy cơ nước dâng & gió phá hủy
Siêu bão (Super Typhoon)≥ Cấp 16≥ 184 km/h (≥ 100 kt)Có thể vượt 15 mKhẩn cấp phòng chống thiên tai mức đặc biệt trên toàn tuyến ven bờ

Gỡ rối ngay: Vì sao cùng một cơn bão mà bản tin Việt Nam báo Cấp 12 còn trang Mỹ ghi gió tới 175 km/h?

Mỗi mùa bão Biển Đông, nhiều bà con mở xem đồng thời đài truyền hình trong nước với các ứng dụng nước ngoài lại thấy một sự chênh lệch khiến không ít người hoang mang: NCHMF báo bão mạnh cấp 12 (khoảng 118–133 km/h), trong khi thông báo từ Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp Hoa Kỳ (JTWC) hay một số trang mạng Mỹ lại ghi sức gió lên tới 90–95 knots (~170 km/h).

Điều này hoàn toàn không phải bên nào đo sai, mà xuất phát từ quy ước khoảng thời gian lấy trung bình tốc độ gió khác nhau: Việt Nam (NCHMF), Nhật Bản (JMA) và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) sử dụng chuẩn gió duy trì trung bình trong 10 phút; trong khi Hoa Kỳ (JTWC / NOAA NHC) lại dùng chuẩn gió duy trì trung bình trong 1 phút.

Do dao động xung gió trong 1 phút luôn bắt đỉnh nhọn cao hơn khi chia trung bình 10 phút, con số của Mỹ thường lớn hơn khoảng 12–14% (tương đương chênh thêm ~1–2 cấp Beaufort). Khi đối chiếu quy định cấm biển hay ứng phó thiên tai tại Việt Nam, người dân và cơ quan chức năng luôn lấy bản tin cấp bão của NCHMF (nchmf.gov.vn) làm chuẩn pháp lý chính xác nhất.

Vùng nguy hiểm trên biển được tính như thế nào khi theo dõi bản đồ bão?

Nhiều người nhìn đường vẽ quỹ đạo tâm bão trên bản đồ cứ ngỡ chỗ nào chấm tâm bão đi qua mới nguy hiểm, cách tâm 100 km là yên ổn. Trong thực tế, một cơn bão trưởng thành trên Biển Đông có bán kính gió mạnh từ cấp 6 trở lên rộng tới 200–350 km tính từ tâm (đặc biệt phía Bắc và Đông Bắc tâm bão nơi cộng hưởng với trường gió mùa).

Chính vì thế trong mọi bản tin chính thức, NCHMF luôn khoanh định rõ "Vùng nguy hiểm trên Biển Đông trong 24–48 giờ tới" tính theo kinh tuyến – vĩ tuyến (nơi có gió mạnh từ cấp 6, giật cấp 8 trở lên). Tất cả tàu thuyền hoạt động trong vùng tọa độ này đều chịu nguy cơ cao sóng lớn 3–6 m dù mắt bão vẫn còn cách vị trí tàu hàng trăm kilômét.

Tại sao cần chú ý đặc biệt tới Áp thấp nhiệt đới hình thành ngay sát bờ biển Việt Nam?

Khác với những siêu bão từ Thái Bình Dương vượt qua Philippines mất vài ngày trời mới tiến vào Biển Đông (giúp ta có nhiều ngày chuẩn bị), một số vùng áp thấp hình thành ngay tại khu vực quần đảo Hoàng Sa, Giữa Biển Đông hoặc ven bờ Trung Bộ đôi khi mạnh lên thành Áp thấp nhiệt đới chỉ sau 24 giờ.

Dù sức gió trung tâm mới ở mức cấp 6–7, ATNĐ sát bờ vẫn gây ra dải gió giật cấp 8–9, mưa cực lớn diện rộng và sóng lừng dâng cao bất ngờ làm các tàu đánh bắt gần bờ không kịp chạy trú. Do đó, giữ thói quen kiểm tra áp suất khí quyển và mục cảnh báo sự kiện trên ThoiTietBien.com cùng bản tin NCHMF là cách phòng vệ chủ động nhất.

Ví dụ số liệu thực tế đang ghi nhận lúc 02:28 18/11/2026

Mở trang chi tiết ở tab mới ↗

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Giải đáp trọng tâm, chuẩn xác theo điều kiện hải văn & thực tế đi biển

01Gió mạnh cấp 10, giật cấp 12–13 trong bản tin bão nghĩa là thế nào?
Con số cấp 10 chỉ tốc độ gió duy trì liên tục trung bình trong 10 phút (khoảng 89–102 km/h), còn giật cấp 12–13 có nghĩa những cơn gió thốc bất ngờ kéo dài vài giây đạt tới 118–149 km/h — đủ sức đánh vỡ sóng lớn và gây hư hại kết cấu yếu.
02Khi nào một cơn Áp thấp nhiệt đới chính thức được đặt tên và gọi là Bão?
Khi tốc độ gió mạnh nhất vùng gần tâm xoáy thuận nhiệt đới đạt tối thiểu cấp 8 Beaufort (≥ 62 km/h hoặc 34 knots) tính trung bình 10 phút, Cơ quan Khí tượng Khu vực Tokyo (JMA) sẽ cấp tên bão quốc tế chính thức, và NCHMF đánh số thứ tự cơn bão trên Biển Đông.
03Theo dõi thông tin bão và lệnh cấm biển chính thức của Việt Nam ở đâu chuẩn xác nhất?
Khi có bão hoặc ATNĐ, nguồn chuẩn mực duy nhất phải theo dõi là Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia (https://www.nchmf.gov.vn/), Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai, Cảng vụ địa phương và hệ thống phát thanh – truyền hình quốc gia VTV, VOV.