Tầm nhìn xa hàng hải (Visibility) là khoảng cách tối đa trên mặt biển mà mắt thường có thể nhận diện rõ đường viền tàu thuyền khác, phao tiêu hoặc đảo đá (tính bằng km hoặc hải lý – NM). Khi tầm nhìn xa sụt giảm xuống dưới 2 km (~1,1 hải lý) do sương mù dày đặc hoặc mưa rào dông trắng trời, nguy cơ tàu cá nhỏ bị tàu hàng tải trọng lớn đâm va trên các tuyến luồng trọng yếu tăng lên gấp nhiều lần.
Phân cấp Tầm nhìn xa hàng hải (km ↔ Hải lý) & Quy chuẩn hành hải an toàn
| Tầm nhìn xa (km) | Quy đổi Hải lý (NM) | Trạng thái mặt biển | Khuyến nghị & Yêu cầu thiết bị tàu |
|---|---|---|---|
| ≥ 10 km | ≥ 5,4 NM | Thông thoáng rất tốt | Quan sát rõ mục tiêu từ xa, thuận lợi cho cả tàu du lịch lẫn tàu cá đêm |
| 4 – 9,9 km | 2,2 – 5,3 NM | Trung bình (Mù nhẹ / Mưa nhỏ) | Tăng cường thủy thủ cảnh giới mũi tàu, bật sẵn đèn hành trình |
| 1 – 3,9 km | 0,5 – 2,1 NM | Hạn chế (Mưa vừa / Sương mù vừa) | Giảm tốc độ an toàn, theo dõi sát màn hình Radar & thiết bị nhận dạng AIS |
| < 1 km | < 0,5 NM | Rất nguy hiểm (Sương mù dày đặc) | Tàu nhỏ không có Radar nên neo chờ tan mù; phát còi sương mù đúng chuẩn COLREGs |
Hiểu đúng mối nguy của "Sương mù biển trắng xóa dù trời lặng sóng" tại Vịnh Bắc Bộ
Nhiều người quen nghĩ đi biển chỉ sợ gió to sóng lớn chứ biển phẳng lì thì lo gì. Thực tế tại vùng biển Quảng Ninh – Hải Phòng (Hạ Long, Cát Bà, Đồ Sơn, Bạch Long Vĩ) và dải bờ Thái Bình – Thanh Hóa – Nghệ An, giai đoạn từ tháng 2 đến hết tháng 4 hàng năm chứng kiến không ít sự cố tàu đâm va đá ngầm, va chạm sà lan chở hàng hoặc tàu khách phải quay đầu vào bến chỉ vì sương mù biển dày đặc trong một buổi sáng mặt biển êm như tờ.
Hiện tượng này trong khí tượng gọi là Sương mù bình lưu (Advection Fog). Sau nhiều tháng mùa đông rét đậm, khối nước nông trong Vịnh Bắc Bộ giữ mức nhiệt rất lạnh (SST khoảng 18–21°C). Đến cuối đông đầu xuân, khi luồng gió Đông Nam ấm và cực ẩm từ ngoài khơi thổi tràn qua mặt nước lạnh ấy, hơi ẩm lập tức ngưng tụ thành màn sương trắng dày đặc sát mặt biển — có hôm tầm nhìn xa tụt chỉ còn 200–500 mét kéo dài từ nửa đêm tới 10–11 giờ trưa hôm sau.
Cách nhận diện sương mù trước giờ xuất bến qua 3 chỉ số trên bảng theo giờ
Để không bị bất ngờ rơi vào "bức tường trắng" giữa luồng tàu container ra vào cảng Hải Phòng hay vịnh Hạ Long, bạn hãy kiểm tra nhanh bảng Diễn biến theo giờ tại ThoiTietBien.com ngay tối hôm trước:
- 1. Cột Tầm nhìn xa (Visibility): Nếu thấy dải các giờ 04:00 – 09:00 hiển thị chỉ số giảm dưới 4 km, khả năng rất cao có sương mù sáng sớm hoặc mưa phùn mù trời.
- 2. Độ ẩm tương đối ≥ 92–98% kết hợp gió yếu (< Cấp 3): Gió mạnh sẽ thổi tan sương mù, nhưng gió nhẹ êm dưới 12 km/h kèm độ ẩm bão hòa lại chính là môi trường hoàn hảo để lớp sương mù bám dai dẳng trên mặt biển.
- 3. Nhiệt độ không khí cao hơn nhiệt độ nước biển (SST): Khi thấy nhiệt độ không khí hôm nay ấm lên 24–26°C trong khi SST Vịnh Bắc Bộ vẫn 19–20°C, gần như chắc chắn sáng sớm ven bờ sẽ nổi mù.
Nguyên tắc an toàn bắt buộc khi tàu gặp tầm nhìn hạn chế trên biển
Theo Quy tắc quốc tế phòng ngừa đâm va tàu thuyền trên biển (COLREGs), khi lọt vào vùng có tầm nhìn xa hạn chế dưới 2 hải lý, mọi con tàu đều phải giảm tốc độ xuống mức an toàn để có thể dừng hẳn trong nửa khoảng cách tầm nhìn, bật toàn bộ đèn hành trình ban ngày, cử người trực cảnh giới liên tục cả bằng mắt lẫn tai nghe tín hiệu còi, tránh neo đậu cắt ngang giữa tuyến luồng hàng hải chính và chờ sương tan bớt vào tầm trưa nắng lên hãy tiếp tục hành trình.



